Przejdź do głównej zawartości

Wojna domowa w Syrii – o co właściwie chodzi? | Młodzi w Polityce

Tocząca się od 2011 roku wojna domowa w Syrii pozostaje jednym z najbardziej krwawych i tragicznych konfliktów po drugiej wojnie światowej. Działania zbrojne nie tylko spowodowały śmierć około pół miliona osób i zrujnowały gospodarkę kraju, ale też wywołały masowy exodus ludności, która zmuszona została do szukania schronienia między innymi w Europie. Syria stała się też nową areną rywalizacji dla światowych oraz regionalnych mocarstw.

Tło i przebieg konfliktu

Prezydent Baszszar al-Asad pozostawał głową państwa od lipca 2000 roku. Za jego rządów dochodziło do nagminnego łamania praw człowieka (od 1963 obowiązywał w Syrii stan wyjątkowy, zawieszający swobody zawarte w konstytucji), dyskryminowano mniejszości narodowościowe oraz miały miejsce znaczące problemy gospodarcze. Syria borykała się również z nierównościami społeczno-gospodarczymi oraz wysokim bezrobociem wśród młodych. Początek konfliktu poprzedzony był też wyjątkowo dotkliwą suszą, która spowodowała wzrost cen żywości oraz migrację ludności wiejskiej do miast.

Znalezione obrazy dla zapytania Baszszar al-Asad

Pierwsze protesty przeciwko autorytarnemu prezydentowi al-Asadowi rozpoczęły się początkiem 2011 roku na fali tzw. Arabskiej Wiosny. 15 marca uznaje się za początek rebelii. Tego dnia doszło do masowych demonstracji przeciwko prezydentowi. Pod wpływem wystąpień do dymisji podał się rząd oraz premier, ale prezydent zachował stanowisko. W ciągu kolejnych tygodni antyrządowe wiece i demonstracje przekształciły się w walki zbrojne przeciwko siłom porządkowym.

W 2012 były sekretarz generalny ONZ, Kofi Annan, został specjalnym wysłannikiem ONZ ds. Syrii. Podjął się on przygotowania warunków zawieszenia broni w ramach planu pokojowego, który jednak nie był respektowany ani przez siły rządowe, ani przez rebeliantów. 

Znalezione obrazy dla zapytania kofi annan in syria

W lipcu 2012 roku rozpoczęła się bitwa o Aleppo, której koniec miał miejsce dopiero w drugiej połowie grudnia 2016 roku. Z czasem przewagę w wojnie uzyskali rebelianci, którzy z sukcesami osłabiali struktury syryjskiego wojska. Do konfliktu dołączyły organizacje terrorystyczne oraz bojownicy Hezbollahu i irańscy żołnierze. Jesienią 2012 roku rozpoczęła się długotrwała kontrofensywa sił rządowych, które odzyskały kontrolę nad wieloma strategicznymi lokacjami.

Rok 2013 przyniósł zmianę charakteru konfliktu na wielostronny. W wojnie brały udział cztery wzajemnie zwalczające się strony: Wolna Armia Syrii (umiarkowana opozycja), siły rządowe, dżihadyści oraz kurdyjskie bojówki. W 2013 doszło również do ataku chemicznego z użyciem sarinu. W związku z amerykańskimi przygotowaniami do inwazji na Syrię, Damaszek zgodził się na rozbrojenie arsenału chemicznego. 

Znalezione obrazy dla zapytania wolna armia syrii

W latach 2014 i 2015 do konfliktu włączyły się nowe strony: ISIS, Stany Zjednoczone oraz Federacja Rosyjska. W międzyczasie podejmowano próby zawarcia porozumienia między stronami, jednak bezskutecznie. W 2016 walkę z Kurdami i ISIS rozpoczęła Turcja.

4 kwietnia 2017 miał miejsce kolejny atak chemiczny, o który oskarżono siły rządowe. W odpowiedzi trzy dni później USA dokonały ostrzału bazy lotniczej Szajrat, z której to miał być ów atak przeprowadzony. Działania Waszyngtonu zostały skrytykowane przez Kreml oraz Iran. 

Podobny obraz

Strony zaangażowane w konflikt

Główna oś wojny w Syrii to konflikt między wojskami wiernymi prezydentowi al-Asadowi oraz ugrupowaniami mu przeciwnymi. Sojusznikami Damaszku od lat pozostawały Rosja i Iran, które za wszelką cenę nie chcą pozwolić na upadek prezydenta. Dzięki obecnej władzy w Damaszku Moskwa posiada „klin” wbity między kraje Bliskiego Wschodu współpracujące z USA. Dla Iranu utrata władzy przez Baszara al-Asada oznaczałaby utratę jedynego sojusznika w regionie i przegraną w rywalizacji z Arabią Saudyjską. Po stronie rządu opowiada się również Hezbollah, czyli znaczące ugrupowanie militarne z Libanu.

Znalezione obrazy dla zapytania Hezbollah

Przeciwko syryjskiemu rządowi stoją przede wszystkim USA, państwa Zatoki Perskiej oraz Izrael. Nie chodzi tu tylko o nierespektowanie praw człowieka. Ponownie najważniejsza jest polityka. Wszystkim tym krajom zależy na osłabieniu Iranu oraz osłabieniu wpływów Rosji w regionie. Oprócz nich, opozycję wpierają Francja oraz Wielka Brytania.

W Syrii działają również liczne organizacje terrorystyczne, między innymi Al-Kaida oraz ISIS, które obecnie pozostaje głównym celem nalotów USA. W walce z terrorystami, przede wszystkim ISIS, znaczącą rolę odgrywają Kurdowie, liczący na zdobycie co najmniej autonomii, gdy wojna dobiegnie końca. Mimo że wspierani są oni przez Stany Zjednoczone, to Turcja zwalcza ich, postrzegając ich jako śmiertelne zagrożenie. 

Znalezione obrazy dla zapytania Al kaida

Tzw. umiarkowana opozycja też nie jest wolna od wewnętrznych konfliktów. Liczne organizacje, zróżnicowanej ideologii, walczą o dominującą pozycję w walce z siłami rządowymi.

Na przestrzeni lat wojna domowa stała się areną zmagań dwóch światowych mocarstw: USA i Rosji oraz mocarstw regionalnych: Arabii Saudyjskiej i Iranu. Ostateczny zwycięzca konfliktu jest praktycznie niemożliwy do wskazania. Łatwo natomiast wskazać największego przegranego. Są nim zwykli ludzie, których życie zniszczyła wojna.

Bartłomiej Trzos

Komentarze