Przejdź do głównej zawartości

Referendum w Kurdystanie | Młodzi w Polityce

Po 3 dniach od przeprowadzenia poznaliśmy oficjalne wyniki referendum w irackim Kurdystanie. Komisja wyborcza poinformowała, że na ”tak” dla własnego państwa zagłosowało aż 92% biorących udział w plebiscycie. Frekwencja wyniosła 72%, zagłosowało ponad 3,3 mln osób z 4,58 mln uprawnionych. Droga do powstania nowego kraju jeszcze daleka, ale to wydarzenie zmienia sytuacje w tym regionie świata. Głosowanie odbyło się mimo sprzeciwu rządu w Bagdadzie, który wezwał do rozmów z poszanowaniem konstytucji oraz do unieważnienia wyników. Natomiast władze autonomicznego regionu poinformowały, że rozpoczną rozmowy z sąsiadami na temat przyszłości utworzenia Kurdystanu.


Znalezione obrazy dla zapytania kurdystan referendum

Tło historyczne

Według różnych danych liczbę Kurdów na Bliskim Wschodzie szacuje się miedzy 25 a 30 mln. Mieszkają głównie na terenach Turcji, Iraku, Syrii i Iranu. W Iraku już wcześniej miały miejsca próby wyzwolenia się. Po I wojnie światowej doszło do buntu przeciwko Brytyjczykom. W roku 1961 doszło do powstania zakończonego przyznaniem autonomii regionowi. Kłótnie o roponośne tereny doprowadziły do kolejnej rewolty, która w 1974 została stłumiona. Następnie doszło do wojskowej operacji i przeprowadzenia ataku chemicznego, podczas walk zginęło nawet 200 tysięcy osób. W 1992 wojska separatystyczne wyparły wojsko irackie, a władze na tym terenie przejęła Demokratyczna Partia Kurdystanu i Patriotyczna Unia Kurdystanu. Po upadku Husajna utworzono autonomiczny region z własnym parlamentem i władzami. Referendum, które miało miejsce w tym tygodniu było przekładane od 2014 roku. Władze w Bagdadzie nie mają realnej kontroli nad tym terenem od 25 lat. Większość młodych Kurdów nie czuje przywiązania do Iraku, wszyscy ci ludzie są jednym narodem bez własnego kraju, a 25 września wyraźnie zdecydowali jakiej przyszłości oczekują.

Ilustracja

Walka o Kirkuk

Kluczem do sukcesu kampanii niepodległościowej dla rządu Kurdystanu jest miasto Kirkuk. Jednak chodzi o to co się pod nim znajduje, a mowa o gazie i ropie. To największe złoże w kraju i tylko włączenie go da pełną niezależność i samowystarczalność. Problem jest jednak bardzo złożony. Status prawny tego regionu jest niepełny. Po obaleniu Husajna miasto zostało opanowane przez Kurdów, jednak musieli się z niego wycofać. Konstytucja Iraku z 2005 roku stanowi, że na spornych terenach powinno odbyć się referendum. Jednak rząd w Bagdadzie wyraźnie ten zapis ignoruje. Do plebiscytu nigdy nie doszło, ostatnie wybory obyły się tam właśnie 12 lat temu. Wszyscy boją się wyników. Znaczenie tego miasta nie jest jednak tylko biznesowe, jest one również ważne z powodów historycznych. 

Znalezione obrazy dla zapytania kirkuk walki

Sytuacja przed referendum

Głosowanie nie było na rękę większości świata. Nad prawo do samostanowienia się narodów przekładano sytuację polityczną i namawiano do przełożenia referendum. Nie chciano pozwolić by w sposób demokratyczny ludzie mogli zdecydować o swojej przyszłości. Iran na prośbę Iraku zamknął granice powietrzną z Kurdystanem, grożono również tym samych ruchem co do granicy lądowej. Na wniosek parlamentu w Bagdadzie Premier Hajdar al-Abadi zdecydował na parę dni przed plebiscytem na powrót wojsk na tereny sporne w tym do Kirkuka. Decyzja spotkała się z ostrym sprzeciwem władz lokalnych. Tuż po wynikach wprowadzono stan wyjątkowy. Jednocześnie Turcja, Iran i Irak rozpoczęły manewry wojskowe na granicach. Przeciwko głosowaniu opowiedzieli się również: Unia Europejska, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Stany Zjednoczone Ameryki. W samym Kurdystanie panowała jednak atmosfera radości, na ulicach tańczono i śpiewano. Mieszkańcy stawili się przy urnach o świcie, często w strojach ludowych.

Znalezione obrazy dla zapytania referendum kurdistan


Kampania przeciwko niepodległości praktycznie się nie odbyła. Opozycja zjednoczyła się w ruchu „Teraz nie” czyli nie sprzeciwiła się idei własnego państwa, tylko przeciwko prezydentowi Kurdystanu, który jest oskarżany o korupcje i autokratyczne rządy. 

Znalezione obrazy dla zapytania referendum kurdistan

Po ogłoszeniu wyników rząd w Bagdadzie zażądał unieważnienia wyników i oddania pod kontrole Iraku granicy z Turcją w ciągu 72 godzin. Turcja zapowiedziała zamknięcie przejść granicznych oraz wstrzymanie kupna kurdyjskiej ropy. Jednak w najbliższym czasie nie należy spodziewać się gwałtownych ruchów ze strony rządu w Kurdystanie. Referendum nie było wiążące i miało charakter konsultacyjny, a wynik będzie stanowić kartę przetargową. Ciężko przewidzieć rozwój wypadków, czy jesteśmy na skraju nowej wojny? Czy sytuacja ma szanse na uspokojenie się. Jednak kraje wyznające zasadę samostanowienia się i te, dla których demokracja jest ważną ideą, powinny uznać decyzje ludzi. Warto dodać, że Iran podjął decyzję o zamrożeniu wymiany handlowej produktami naftowymi z Kurdystanem.

Łukasz Zych

Komentarze