Przejdź do głównej zawartości

Kraj inny niż wszystkie | Młodzi w Polityce

Szwajcaria, a właściwie Konfederacja Szwajcarska, przez wielu uważana jest za najbardziej demokratyczne państwo na świecie. System polityczny w ogromnym stopniu różni się od tych, jakie znamy z innych państw Europy. Ogromne znaczenie ma też instytucja referendum i demokracji bezpośredniej. Na czym jednak polega ta wyjątkowość Szwajcarii? Jak dokładnie przedstawia się ustrój tego kraju?


Podobny obraz

Konstytucja

Obecnie obowiązująca szwajcarska konstytucja została uchwalona 18 grudnia 1998, co miało miejsce w 150-lecie uchwalenia pierwszej konstytucji tego kraju. Po przyjęciu przez naród w referendum z dnia 18 kwietnia 1999, zaczęła obowiązywać 1 stycznia 2000 roku.

Wprowadza ona instytucje demokracji bezpośredniej – referendum i inicjatywę ludową na wszystkich trzech poziomach federacji: gminy, kantonu i całego państwa. Konstytucja przewiduje zarówno referenda obligatoryjne (np. przy zmianie konstytucji), jak i fakultatywne (na żądanie 50 tysięcy obywateli lub 8 kantonów, może dotyczyć np. ustaw).

Znalezione obrazy dla zapytania Schweiz Verfassung

Do najważniejszych zasad ustrojowych Szwajcarii należą: zasada federalizmu, zasada jednolitości i nadrzędności władzy państwowej oraz zasada monokratyczności władzy wykonawczej. Pierwsza z nich stanowi, że kraj składa się z 26 kantonów, z których każdy posiada własną konstytucję, parlament, prawo oraz rząd. Konstytucja też wprowadza wyraźny podział kompetencji między kantonami a federacją. Druga z zasad stanowi zaprzeczenie idei trójpodziału władzy, stanowiąc, iż parlament sprawuje najwyższą władzę federacji, a tym posiada znaczne uprawnienia w zakresie rządzenia i kierowania państwem. Zasada monokratyczności egzekutywy mówi o tym, że władzę wykonawczą spełnia jeden organ, w tym przypadku kolegialna Rada Federalna.

Parlament

Szwajcarski parlament jest dwuizbowy, składa się z dwóch izb: Rady Narodowej i Rady Kantonów. Rada Narodowa wybierana jest w wyborach bezpośrednich i proporcjonalnych. W jej skład wchodzi 200 deputowanych. Natomiast Rada Kantonów liczy 46 deputowanych. Obie izby posiadają takie same kompetencje. Do ich najważniejszych funkcji należą - ustawodawstwo, wybieranie Rady Federalnej i Kanclerza Federalnego oraz sprawowanie kontroli nad egzekutywą. Na barkach parlamentu spoczywa też zapewnianie bezpieczeństwa kraju, ratyfikowanie umów międzynarodowych oraz uchwalanie budżetu.

Znalezione obrazy dla zapytania parlament szwajcarii

Organy wykonawcze

Uprawnienia wykonawcze władzy państwowej należą do Rady Federacji, która, oprócz pełnienia funkcji rządu, jest też kolegialną głową państwa. Rada liczy siedmiu członków wybieranych na czteroletnią kadencję przez Zgromadzenie Federalne. Ważnym aspektem wyborów do tego organu jest tak zwana „Formuła magiczna”, która mówi między innymi, że w rządzie muszą zasiadać przedstawiciele głównych grup językowych i wyznaniowych oraz trzech najważniejszych kantonów.

Znalezione obrazy dla zapytania alain berset

Co roku, jeden z członków rządu wybierany jest przez parlament na Prezydenta Federacji. Kieruje on pracami Rady, jednak jako primus inter pares. Jego kompetencje są niezwykle ograniczone w porównaniu do prezydentów innych państw, gdyż spełnia głównie funkcje reprezentacyjne. Wciąż jednak sprawuje pieczę nad przydzielonym mu resortem jako członek Rady Federacji. Obecnie funkcję prezydenta sprawuje Alain Berset z Socjaldemokratycznej Partii Szwajcarii.

Trybunał Federalny

Trybunał Federalny to jedyny organ sądowniczy na szczeblu ogólnopaństwowym, gdyż inne sądy to sądy kantonów. Składa się on z 39 sędziów wybieranych przez parlament na sześcioletnią kadencję. Główne zadania Trybunału to rozpatrywanie skarg konstytucyjnych, rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między Federacją a kantonami oraz rozpatrywanie skarg gmin o naruszenie przez władze federalne albo kantonalne ich autonomii. Nie ma on jednak prawa badać zgodności ustaw z konstytucją. 


Widocznym jest, że system polityczny Szwajcarii w ogromnej mierze różni się od ustrojów innych państw. Jest to przykład doskonale skonsolidowanej demokracji, w której olbrzymią rolę odgrywa instytucja referendum. Jest to bez wątpienia modelowe rozwiązanie, jednak niemożliwe do wcielenia w większości państw świata.

Bartłomiej Trzos

Komentarze