Przejdź do głównej zawartości

Ustrój Słowacji w pigułce | Młodzi w Polityce

Dzisiaj w ramach cyklu artykułów „Ustrój polityczny w pigułce” przyjrzymy się kolejnemu południowemu sąsiadowi Polski – Republice Słowackiej. Tym samym zakończyły omawianie państw Grupy Wyszehradzkiej, by przenieść się w zupełnie nowy region świata. Nim jednak to zrobimy, zapraszam na Słowację!

Konstytucja Słowacji została uchwalona bardzo szybko, właściwie zanim jeszcze doszło do podziału Czechosłowacji na dwa niezależne kraje z dniem 1 stycznia 1993 roku. Pół roku wcześnie, w lipcu, uroczyście przyjęto deklarację o suwerenności państwa, a 1 września 1992 słowacki parlament przytłaczającą większością głosów uchwalił konstytucję. Weszła ona w życie miesiąc później.

Podobny obraz

Składa się ona z preambuły oraz dziewięciu rozdziałów, co daje łącznie sto pięćdziesiąt sześć artykułów. W uroczystym wstępie znajduje się odwołanie do liczącej przeszło tysiąc lat historii narodu słowackiego. Dopiero w dalszej części wspomniano fakt, że kraj zamieszkują również inne grupy etniczne i narodowościowe, które zostały zaproszone do wspólnego kreowania państwa. Niemniej jednak przeciwko takiej treści preambuły protest wznieśli przedstawiciele mniejszości węgierskiej w parlamencie, domagając się, bezskutecznie, by apostrofę „My, naród słowacki” zmienić na taką, która nie wyklucza innych grup obecnych na Słowacji. 

Konstytucja określa Słowację jako państwo suwerenne, demokratyczne i prawne, które uznaje zobowiązania i przepisy prawa międzynarodowego. Republika ma charakter unitarny i oczywiście obowiązują w niej zasady znane nam z większości państw demokratycznych, takie jak zasada zasada suwerenności narodu czy trójpodziału władzy.

Znalezione obrazy dla zapytania andrej kiska

Zgodnie z konstytucją, głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na okres pięciu lat. Wcześniej wyboru dokonywała Rada Narodowa Republiki Słowackiej (parlament), lecz zostało to zmienione od wyborów z 1999 roku. Interesującym rozwiązaniem jest to, że głowa państwa ponosi odpowiedzialność polityczną i może zostać odwołana przez obywateli w drodze plebiscytu zarządzanego przez przewodniczącego Rady Narodowej na jej wniosek.

Drugą gałęzią władzy wykonawczej jest rząd. W jego skład wchodzi przewodniczący, desygnowany przez prezydenta, wiceprzewodniczący oraz ministrowie. W ciągu trzydziestu dni od nominacji, musi on przedstawić parlamentowi swój program oraz uzyskać jego poparcie w formie wotum zaufania. Rząd ponosi swoje decyzje kolegialnie. Oznacza to, że obowiązujące akty prawne wydawać może tylko rząd, ministerstwa lub upoważnione do tego centralne urzędy, a nie pojedynczy ministrowie czy premier. 

Znalezione obrazy dla zapytania slovakian parliament

Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament, czyli wspomniana Rada Narodowa. Liczy ona stu pięćdziesięciu członków wybieranych na cztery lata w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, proporcjonalnych, w głosowaniu tajnym. Prawo wyborcze obywatele uzyskują w takim samym wieku jak w Polsce, czyli 18 lat w przypadku prawa czynnego oraz 21 lat, jeśli osoba pragnie kandydować.

Ostatnia gałąź władzy przypada niezawisłym sądom, do których należą sądy powiatowe, wojewódzkie, Sąd Najwyższy Republiki Słowackiej oraz Specjalnego Sądu Karnego. Ten ostatni jest niejako ewenementem. Powstał w lipcu 2009 roku i zajmuje się postępowaniami w sprawach dotyczących korupcji i przestępczości zorganizowanej. Funkcjonuje też słowacki odpowiednik Krajowej Rady Sądownictwa noszący nazwę Rady Sądownictwa Republiki Słowacji, w której skład wchodzi osiemnastu członków na czele z przewodniczącym Sądu Najwyższego. Do jej kompetencji należy m.in. przedstawianie prezydentowi kandydatur na stanowiska sędziów oraz proponowanie obsad stanowiska przewodniczącego i zastępców przewodniczącego Sądu Najwyższego. Nie można zapomnieć też o Sądzie Konstytucyjnym, składającym się z trzynastu sędziów, który stoi na straży konstytucji i posiada szerokie uprawnienia, np. orzekanie o konstytucyjności ustaw, rozstrzyganie sporów między organami władzy państwowej czy rozpatrywanie skarg konstytucyjnych.

Znalezione obrazy dla zapytania justice

Tym oto artykułem kończymy opisy systemów politycznych państw Grupy Wyszehradzkiej. Na pewien czas opuścimy też Europę, by omówić pewne egzotyczne i zapewne interesujące państwa. Jakie? O tym już niebawem!

Bartłomiej Trzos

Komentarze