Przejdź do głównej zawartości

Ku niepodległości – Józef Piłsudski | Młodzi w Polityce

"Być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo, zwyciężyć i spocząć na laurach to klęska” – zdanie to wypowiedział marszałek Józef Piłsudski. Powinno stać się ono hasłem przewodnim narodu polskiego, tym bardziej, że przez lata tak właśnie było.

Znalezione obrazy dla zapytania piłsudski

Józef Klemens Piłsudski – naczelnik państwa, pierwszy marszałek, premier oraz twórca Legionów. Urodził się 5 grudnia 1867 r. w Zułowie (Litwa). Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, w której pielęgnowano polskie tradycje i patriotycznego ducha. Jego ojciec, również Józef, brał udział w powstaniu styczniowym (1863). 

Młody Józef ukończył gimnazjum w Wilnie w 1885 r. Już podczas pierwszego roku studiów medycznych na uniwersytecie w Charkowie związał się z socjalistyczno-rewolucyjnym ruchem "Narodnaja Wola"

Po roku nauki został wydalony z uczelni za działalność konspiracyjną i powrócił do Wilna. Tu ponownie zajął się pracą w kole socjalistycznym. Przypadkowo został uwikłany w spisek rosyjskich rewolucjonistów na życie cara Aleksandra III. Dziewiętnastoletni wówczas Piłsudski został skazany na pięć lat zesłania na Syberię. Po powrocie z zesłania w 1892 r. wstąpił do tworzonej Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) i stał się jej aktywnym działaczem. 


Został również redaktorem naczelnym pisma "Robotnik", które tworzył pod pseudonimem "Wiktor". Właśnie za działalność wydawniczą został ponownie skazany przez Rosjan w 1900 r. i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Symulując obłęd, zmusił władze do przewiezienia go do szpitala w Petersburgu, skąd uciekł w 1901 r. Po ucieczce osiedlił się w Krakowie, gdzie nadal kontynuował działalność polityczno-rewolucyjną, tworząc Organizację Bojową PPS. Stała się ona jedną z głównych sił rewolucji w latach 1905–1907. 

W 1906 r. po rozłamie w PPS Piłsudski staje na czele PPS Frakcji Rewolucyjnej planującej powstanie przeciwko caratowi. Po klęsce tegoż planu skoncentrował się na przygotowaniu i organizacji polskiej Siły Zbrojnej, mając świadomość zbliżającego się konfliktu pomiędzy zaborcami.

W 1910 r. w zaborze austriackim powstają dwie legalnie działające organizacje: "Związek Strzelecki" oraz "Towarzystwo strzeleckie". W 1912 r. Piłsudski zostaje komendantem głównym Związków Strzeleckich. W chwili wybuchu I wojny światowej staje na czele dobrze wyszkolonych oddziałów, z którymi wkroczył do Królestwa Polskiego i zajął opuszczony przez Rosjan teren przygraniczny. 

Znalezione obrazy dla zapytania I brygada

Następnie podporządkowawszy się Austrii, stworzył oficjalne Legiony Polskie i osobiście dowodził ich I Brygadą. W konspiracji powołał natomiast Polską Organizację Wojskową (POW) utworzoną w celu walki z rosyjskim zaborcą. Stoczył wiele bitew z Rosjanami, zdobywając sławę wskrzesiciela polskiej armii. W 1917 r., gdy Legiony odmówiły złożenia przysięgi na wierność Austrii i Niemcom, a Piłsudski zażądał utworzenia w Warszawie Rządu Narodowego, został ponownie aresztowany i osadzony w więzieniu w Magdeburgu. 

Po klęsce Niemiec w listopadzie 1918 r. Piłsudski został zwolniony z więzienia, przez co stanął na czele polskich wojsk. 14 listopada 1918 r. powierzono mu tymczasowe zwierzchnictwo nad krajem, 22 listopada 1918 r. otrzymał funkcję tymczasowego naczelnika państwa. Pełnił ją do roku 1922, kiedy wybrano pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej – Gabriela Narutowicza. 

W latach 1919–1920 skupił się na obronie zdobytej przez Polskę niepodległości. Jako naczelny wódz Wojsk Polskich przeprowadził zwycięską wojnę z bolszewicką Rosją, kończąc walkę pokojem w Rydze oraz przyłączeniem do Polski ziem Galicji Wschodniej. 

Znalezione obrazy dla zapytania witos i piłsudski

W roku 1923 marszałek wycofał się z czynnego życia politycznego; nie mógł porozumieć się z rządem pod przywództwem Wincentego Witosa. Niepokoje społeczne oraz kryzys gospodarczy zmusiły Piłsudskiego do ponownego wkroczenia na arenę polityczną. Marszałek cieszył się ogromnym poparciem społeczeństwa, zażądał złożenia władzy przez gabinet Witosa. Ponieważ jego apele nie odniosły skutku, w dniu 12 maja 1926 r. na czele oddanych sobie oddziałów Wojska Piłsudski wkroczył do Warszawy. Po trzech dniach walki zmusił rząd oraz prezydenta Stanisława Wojciechowskiego do ustąpienia. 

Sam objął tekę ministra spraw wojskowych oraz przewodniczącego Rady Wojennej. Dwukrotnie, w latach 1926–1928 i 1930, sprawował urząd premiera. W rzeczywistości oznaczało to koniec rządów parlamentarnych w Polsce i rozpoczęło okres zwany sanacją (z łaciny: rządy zmierzające do poprawy sytuacji państwa). Dzięki zręcznej retoryce oraz poparciu społeczeństwa sprawował władzę autorytarną, której nie mógł sprzeciwić się ani prezydent, ani sejm (jego uprawnienia zostały ograniczone zmianą konstytucji z 1926 roku). 

Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 r. zaskoczyła cały naród, do ostatnich chwili ukrywał on nieuleczalną chorobę – raka wątroby. Pogrzeb marszałka stał się wielką manifestacją narodową, podczas której Polacy oddali mu należny hołd. 

Znalezione obrazy dla zapytania grób piłsudskiego

Ciało zostało pochowane na Wawelu w Krypcie Św. Leonarda, a serce, zgodnie z jego wolą, w Wilnie w grobie matki. Całe życie dążył do odzyskania przez Polskę niepodległości, a w późniejszym okresie o utrzymanie pokoju oraz gwarancję bezpieczeństwa dla ojczyzny. 

Mimo wielu zarzutów dotyczących metod jego działania w okresie sanacji jest on symbolem patriotyzmu oraz całkowitego oddania Polsce. Do końca życia cieszył się ogromnym poparciem narodu polskiego oraz szacunkiem dla swoich zasług jako genialnego dowódcy, polityka oraz wizjonera.

W okresie sanacji kult marszałka stał się oficjalną ideologią państwową. Był on tematem wielu utworów literackich, widniał na obrazach, został honorowym obywatelem kilkudziesięciu miast. Jego imieniem nazywano instytucje, okręty czy samoloty. W roku 1938 sejm uchwalił specjalną ustawę zakazującą szkalowania imienia Józefa Piłsudskiego. Obecnie również jest patronem wielu szkół, powstało także kilkanaście pomników go upamiętniających.

Pomimo tego, że w okresie okupacji niemieckiej oraz PRL-u władze zwalczały kult marszałka, to od czasu zmian ustrojowych w 1989 r. Józef Piłsudski znów uznawany jest za najwybitniejszą postać w historii Polski.

Paula Filipek

Komentarze

Prześlij komentarz